HT Văn
Đề thi chi tiết

Đề tự ôn Số 6

Đề đảm bảo cấu trúc đề thi minh họa của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Hình thức: Tự luận


I. ĐỌC - HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

Trời mưa lạnh tay em khép cửa

Em phơi mền, vá áo cho anh

Tay cắm hoa, tay để treo tranh

Tay thắp sáng ngọn đèn đêm anh đọc.

Năm tháng đi qua mái đầu cực nhọc

Tay em dừng trên vầng trán lo âu

Em nhẹ nhàng xoa dịu nỗi đau

Và góp nhặt niềm vui từ mọi ngả.

Khi anh vắng, bàn tay em biết nhớ

Lấy thời gian đan thành áo mong chờ

Lấy thời gian em viết những dòng thơ

Để thấy được chúng mình không cách trở...

Bàn tay em, gia tài bé nhỏ

Em trao anh cùng với cuộc đời em.

(Trích Bàn tay em, Xuân Quỳnh, Những nhà thơ Việt Nam thời chống Mỹ, NXB Kim Đồng, 2007, tr. 158-159)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. Xác định thể thơ của đoạn trích?

Câu 2. Trong đoạn trích hình ảnh đôi bàn tay em gắn liền với những công việc thường nhật nào?

Câu 3 . Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong khổ thơ thứ nhất:

Trời mưa lạnh tay em khép cửa

Em phơi mền, vá áo cho anh

Tay cắm hoa, tay để treo tranh

Tay thắp sáng ngọn đèn đêm anh đọc.

Câu 4 . Em hiểu câu thơ sau như thế nào: "Bàn tay em, gia tài bé nhỏ" ?

Câu 5 . Từ hình ảnh "bàn tay em", anh/ chị có suy nghĩ gì về vai trò của người phụ nữ trong xã hội hiện nay.

II. PHẦN VIẾT VĂN(6.0 điểm)

Câu 1(2.0 điểm): Hãy viết một đoạn văn nghị luận (200 chữ) cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình trong đoạn trích Bàn tay em ở phần Đọc hiểu?

Câu 2(4.0 điểm): Trong cuốn sách Đủ nắng thì hoa nở, tác giả Ba Gàn viết: “Đừng tìm bình an, mà hãy chủ động an bình trước mọi hoàn cảnh”.

Từ câu nói trên, hãy viết bài văn nghị luận(Khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về cách sống chủ động của con người trong xã hội hiện đại.

----------------- Hết -----------------

Thí sinh không được sử dụng tài liệu khi khi làm bài. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

Họ và tên thí sinh: ……………………………………; Số báo danh: ........................................


Phần

Câu

Nội dung

Điểm

I

ĐỌC HIỂU

4,0

1

Thể thơ của đoạn trích: Tự do

- HS trả lời tương đương như đáp án: 0,5 điểm

- HS không trả lời được hoặc trả lời sai: 0 điểm

0,5

2

- Hình ảnh đôi bàn tay em gắn liền với những công việc thường nhật: Khép cửa, phơi mền, vá áo, cắm hoa, treo tranh, thắp đèn, xoa dịu nỗi đau, góp nhặt niềm vui, đan áo, làm thơ

- HS trả lời tương đương như đáp án: 0.5 điểm

- HS trả lời được một nửa yêu cầu: 0,25 điểm

- HS không trả lời được hoặc trả lời sai: 0 điểm

0,5

3

- Biện pháp tu từ liệt kê: Khép cửa, phơi mền, vá áo, cắm hoa, treo tranh, thắp đèn;

- Tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê:

+ Cụ thể hóa những công việc thường nhật của đôi bàn tay em;

+ Ngợi ca sự chu toàn, khéo léo, đảm đang của bàn tay em luôn quan tâm, chăm sóc, yêu thương anh tuyệt đối.

+ Làm cho câu thơ sinh động, tăng tính gợi hình, gợi cảm, tăng tính nhạc.

- Hs gọi tên và chỉ ra được biện pháp tu từ liệt kê: 0,25 điểm

- Hs nêu được từ 2 tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê: 0,75 điểm

- HS không trả lời được hoặc trả lời sai: 0 điểm

1.0

4

Câu thơ: "Bàn tay em, gia tài bé nhỏ" thể hiện giá trị của đôi bàn tay người phụ nữ: Đó là đôi bàn tay tạo nên giá trị vật chất, giá trị tinh thần cho bản thân, cho những người xung quanh bằng việc làm, bằng sự chăm sóc ân cần, chu đáo.. Đôi bàn tay ấy không chỉ làm việc mà còn có thể trao đi tình yêu. Vì vậy, đôi bàn tay được so sánh như gia tài - gia tài, dù nhỏ bé nhưng lại vô cùng quý giá, đáng được trân trọng, nâng niu.

- HS trả lời tương đương như đáp án: 1.0 điểm

- HS trả lời được một nửa yêu cầu: 0,5 điểm

- HS không trả lời được hoặc trả lời sai: 0 điểm

1.0

5

Người phụ nữ dù ở bất kỳ thời đại nào, quốc gia, dân tộc nào cũng giữ vai trò vô cùng quan trọng:

- Trong gia đình:

+ Chủ động chăm lo, vun vén cho hạnh phúc gia đình.

+Quan tâm, thấu hiểu những tâm tư, nguyện vọng của chồng và các con.

+ Là người biết nhẹ nhàng xoa dịu, đẩy lùi buồn phiền, khổ đau của mọi người.

+ Là sợi dây gắn kết tình cảm giữa các thành viên trong gia đình.

+ Là một lao động chính tăng thêm thu nhập cho gia đình.

- Trong xã hội:

+ Người phụ nữ trong xã hội ngày nay nắm giữa rất nhiều vị trí quan trọng trong bộ máy nhà nước.

+ Tham gia nhiệt tình, hiệu quả các hoạt động đoàn thể, câu lạc bộ..

- HS trả lời tương đương như đáp án: 1.0 điểm

- HS trả lời được một nửa yêu cầu( Vai trò trong gia đình hoặc vai trò trong xã hội): 0,5 điểm

- HS không trả lời được hoặc trả lời sai: 0 điểm

1.0

II

LÀM VĂN

6,0

1

Hãy viết một đoạn văn nghị luận (200 từ) cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình trong đoạn trích Bàn tay em ở phần Đọc hiểu?

2,0

a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành

0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận': cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình trong đoạn trích

0,25

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận

- Xác định đưọc các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận.Sau đây là một số gợi ý: Nhân vật trữ tình trong bài thơ trên là người phụ nữ chu toàn, đảm đang, có tình yêu đắm say, mãnh liệt, có ý thức vun vén cho tình yêu, hạnh phúc gia đình…

- Sắp xếp được hệ thống ý hợp lý theo đặc điểm bố cục của kiểu đoạn văn

0.5

d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau:

- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận: vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình

- Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý lập luận chặt chẽ thuyết phục, lý lẽ xác đáng bằng chứng tiêu biểu phù hợp kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng

0.5

đ. Diễn đạt

- Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn

0,25

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

0,25

2

Trong cuốn sách Đủ nắng thì hoa nở, tác giả Ba Gàn viết: “Đừng tìm bình an, mà hãy chủ động an bình trước mọi hoàn cảnh”.

Từ câu nói trên, hãy viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của anh/chị về cách sống chủ động của con người trong xã hội hiện đại.

4,0

a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài

Xác định được yêu cầu của kiểu bài: nghị luận xã hội

0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Suy nghĩ về cách sống chủ động của con người trong xã hội hiện đại.

0,5

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề của bài viết

- Xác định được các ý chính của bài viết

- Sắp xếp được các ý hợp lý theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận

*Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề

* Triển khai vấn đề nghị luận

- Giải thích vấn đề nghị luận

+ Chủ động: là tự mình hành động, không bị chi phối bởi người khác hoặc hoàn cảnh bên ngoài.

+ Bình an: là bình yên, không gặp những điều không hay xảy ra.

® Câu nói khuyên con người không nên mong muốn một cuộc sống nhẹ nhàng, êm ái mà lựa chọn cách sống chủ động tìm bình yên trong mọi hoàn cảnh, thử thách của cuộc sống.

® Câu nói khẳng định ý nghĩa quan trọng của cách sống chủ động trong cuộc sống. Đó là cách sống con người làm chủ được hoàn cảnh, cuộc sống, dám nghĩ, dám hành động.

- Thể hiện quan điểm của người viết có thể theo một số gợi ý sau

+ Cuộc sống hiện đại với nhiều thay đổi, luôn tồn tại những thách thức, tiềm ẩn rủi ro,… Cách sống chủ động giúp con người không bối rối, lúng túng. Từ đó, con người bình tĩnh, linh hoạt tìm được cách giải quyết.

+ Sống chủ động giúp con người nắm bắt được những cơ hội đạt thành công.

+ Người sống ở thế chủ động sẽ phát huy được năng lực của bản thân, hoàn thành mục tiệu, khát vọng, ước mơ.

+ Xã hội có nhiều cá nhân sống chủ động sẽ tạo ra một bầu không khí dám nghĩ, dám làm tạo đà cho những thành tưu lớn lao và sự phát triển của đất nước.

- Mở rộng trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác để có cái nhìn toàn diện

+ Con người không nên sống thụ động, dựa dẫm, thiếu tự tin,…

+ Sống chủ động là quan trọng, nhưng cần thiết phù hợp với hoàn cảnh. Sống chủ động không có nghĩa là liều lĩnh, bất chấp hoàn cảnh…

* Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân:

+ Thấy được tác dụng to lớn của việc chủ động an bình trước mọi hoàn cảnh.

+ Cần rèn luyện phẩm chất, trau dồi tri thức, tích lũy kinh nghiệm để chủ động đối mặt với mọi hoàn cảnh.

1.0

d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau

- Triển khai được ít nhất hai luận điểm để làm rõ quan điểm cá nhân

- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận

- Lập luận chặt chẽ thuyết phục: lý lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp, kết hợp chặt chẽ giữa lý lẽ và bằng chứng

* Lưu ý Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật

1,5

d. Diễn đạt

- Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn

Hướng dẫn chấm:

Không cho điểm nếu bài làm mắc quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.

0,25

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

0,5


Phần

Câu

Nội dung

Điểm

I

ĐỌC HIỂU

4,0

1

Thể thơ của đoạn trích: Tự do

- HS trả lời tương đương như đáp án: 0,5 điểm

- HS không trả lời được hoặc trả lời sai: 0 điểm

0,5

2

- Hình ảnh đôi bàn tay em gắn liền với những công việc thường nhật: Khép cửa, phơi mền, vá áo, cắm hoa, treo tranh, thắp đèn, xoa dịu nỗi đau, góp nhặt niềm vui, đan áo, làm thơ

- HS trả lời tương đương như đáp án: 0.5 điểm

- HS trả lời được một nửa yêu cầu: 0,25 điểm

- HS không trả lời được hoặc trả lời sai: 0 điểm

0,5

3

- Biện pháp tu từ liệt kê: Khép cửa, phơi mền, vá áo, cắm hoa, treo tranh, thắp đèn;

- Tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê:

+ Cụ thể hóa những công việc thường nhật của đôi bàn tay em;

+ Ngợi ca sự chu toàn, khéo léo, đảm đang của bàn tay em luôn quan tâm, chăm sóc, yêu thương anh tuyệt đối.

+ Làm cho câu thơ sinh động, tăng tính gợi hình, gợi cảm, tăng tính nhạc.

- Hs gọi tên và chỉ ra được biện pháp tu từ liệt kê: 0,25 điểm

- Hs nêu được từ 2 tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê: 0,75 điểm

- HS không trả lời được hoặc trả lời sai: 0 điểm

1.0

4

Câu thơ: "Bàn tay em, gia tài bé nhỏ" thể hiện giá trị của đôi bàn tay người phụ nữ: Đó là đôi bàn tay tạo nên giá trị vật chất, giá trị tinh thần cho bản thân, cho những người xung quanh bằng việc làm, bằng sự chăm sóc ân cần, chu đáo.. Đôi bàn tay ấy không chỉ làm việc mà còn có thể trao đi tình yêu. Vì vậy, đôi bàn tay được so sánh như gia tài - gia tài, dù nhỏ bé nhưng lại vô cùng quý giá, đáng được trân trọng, nâng niu.

- HS trả lời tương đương như đáp án: 1.0 điểm

- HS trả lời được một nửa yêu cầu: 0,5 điểm

- HS không trả lời được hoặc trả lời sai: 0 điểm

1.0

5

Người phụ nữ dù ở bất kỳ thời đại nào, quốc gia, dân tộc nào cũng giữ vai trò vô cùng quan trọng:

- Trong gia đình:

+ Chủ động chăm lo, vun vén cho hạnh phúc gia đình.

+Quan tâm, thấu hiểu những tâm tư, nguyện vọng của chồng và các con.

+ Là người biết nhẹ nhàng xoa dịu, đẩy lùi buồn phiền, khổ đau của mọi người.

+ Là sợi dây gắn kết tình cảm giữa các thành viên trong gia đình.

+ Là một lao động chính tăng thêm thu nhập cho gia đình.

- Trong xã hội:

+ Người phụ nữ trong xã hội ngày nay nắm giữa rất nhiều vị trí quan trọng trong bộ máy nhà nước.

+ Tham gia nhiệt tình, hiệu quả các hoạt động đoàn thể, câu lạc bộ..

- HS trả lời tương đương như đáp án: 1.0 điểm

- HS trả lời được một nửa yêu cầu( Vai trò trong gia đình hoặc vai trò trong xã hội): 0,5 điểm

- HS không trả lời được hoặc trả lời sai: 0 điểm

1.0

II

LÀM VĂN

6,0

1

Hãy viết một đoạn văn nghị luận (200 từ) cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình trong đoạn trích Bàn tay em ở phần Đọc hiểu?

2,0

a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành

0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận': cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình trong đoạn trích

0,25

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận

- Xác định đưọc các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận.Sau đây là một số gợi ý: Nhân vật trữ tình trong bài thơ trên là người phụ nữ chu toàn, đảm đang, có tình yêu đắm say, mãnh liệt, có ý thức vun vén cho tình yêu, hạnh phúc gia đình…

- Sắp xếp được hệ thống ý hợp lý theo đặc điểm bố cục của kiểu đoạn văn

0.5

d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau:

- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận: vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình

- Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý lập luận chặt chẽ thuyết phục, lý lẽ xác đáng bằng chứng tiêu biểu phù hợp kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng

0.5

đ. Diễn đạt

- Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn

0,25

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

0,25

2

Trong cuốn sách Đủ nắng thì hoa nở, tác giả Ba Gàn viết: “Đừng tìm bình an, mà hãy chủ động an bình trước mọi hoàn cảnh”.

Từ câu nói trên, hãy viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của anh/chị về cách sống chủ động của con người trong xã hội hiện đại.

4,0

a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài

Xác định được yêu cầu của kiểu bài: nghị luận xã hội

0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Suy nghĩ về cách sống chủ động của con người trong xã hội hiện đại.

0,5

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề của bài viết

- Xác định được các ý chính của bài viết

- Sắp xếp được các ý hợp lý theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận

*Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề

* Triển khai vấn đề nghị luận

- Giải thích vấn đề nghị luận

+ Chủ động: là tự mình hành động, không bị chi phối bởi người khác hoặc hoàn cảnh bên ngoài.

+ Bình an: là bình yên, không gặp những điều không hay xảy ra.

® Câu nói khuyên con người không nên mong muốn một cuộc sống nhẹ nhàng, êm ái mà lựa chọn cách sống chủ động tìm bình yên trong mọi hoàn cảnh, thử thách của cuộc sống.

® Câu nói khẳng định ý nghĩa quan trọng của cách sống chủ động trong cuộc sống. Đó là cách sống con người làm chủ được hoàn cảnh, cuộc sống, dám nghĩ, dám hành động.

- Thể hiện quan điểm của người viết có thể theo một số gợi ý sau

+ Cuộc sống hiện đại với nhiều thay đổi, luôn tồn tại những thách thức, tiềm ẩn rủi ro,… Cách sống chủ động giúp con người không bối rối, lúng túng. Từ đó, con người bình tĩnh, linh hoạt tìm được cách giải quyết.

+ Sống chủ động giúp con người nắm bắt được những cơ hội đạt thành công.

+ Người sống ở thế chủ động sẽ phát huy được năng lực của bản thân, hoàn thành mục tiệu, khát vọng, ước mơ.

+ Xã hội có nhiều cá nhân sống chủ động sẽ tạo ra một bầu không khí dám nghĩ, dám làm tạo đà cho những thành tưu lớn lao và sự phát triển của đất nước.

- Mở rộng trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác để có cái nhìn toàn diện

+ Con người không nên sống thụ động, dựa dẫm, thiếu tự tin,…

+ Sống chủ động là quan trọng, nhưng cần thiết phù hợp với hoàn cảnh. Sống chủ động không có nghĩa là liều lĩnh, bất chấp hoàn cảnh…

* Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân:

+ Thấy được tác dụng to lớn của việc chủ động an bình trước mọi hoàn cảnh.

+ Cần rèn luyện phẩm chất, trau dồi tri thức, tích lũy kinh nghiệm để chủ động đối mặt với mọi hoàn cảnh.

1.0

d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau

- Triển khai được ít nhất hai luận điểm để làm rõ quan điểm cá nhân

- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận

- Lập luận chặt chẽ thuyết phục: lý lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp, kết hợp chặt chẽ giữa lý lẽ và bằng chứng

* Lưu ý Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật

1,5

d. Diễn đạt

- Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn

Hướng dẫn chấm:

Không cho điểm nếu bài làm mắc quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.

0,25

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

0,5

Gửi bài làm của học sinh

Nộp kết quả *

Đề thi

Truy cập hàng ngàn bộ đề thi, bài văn mẫu được biên soạn sát với chương trình giáo dục phổ thông mới nhất.

Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 6-12

Dành cho giáo viên. Bạn cần có tài khoản giáo viên

Gợi ý viết văn hay

Kho tài liệu tham khảo với nhiều bài văn hay, dàn ý chi tiết và cách triển khai ý tưởng hiệu quả.

Luyện viết

Thực hành viết theo chuyên đề, nâng cao kỹ năng diễn đạt và hoàn thiện bài viết mỗi ngày.

Tài liệu

Tài liệu chọn lọc – Học đúng trọng tâm – Ôn tập hiệu quả.